Categories
Tiền mã hóa

Tiền Fiat (Tiền pháp định)

Tiền Fiat là một loại tiền tệ đã được thiết lập như một dạng tiền pháp định, thường được hỗ trợ bởi một quy định của chính phủ tuyên bố nó là tiền hợp pháp. Thuật ngữ fiat xuất phát từ tiếng Latinh, và là một từ được sử dụng để mô tả một sắc lệnh, mệnh lệnh, hoặc nghị quyết bắt buộc phải tuân theo được ban hành từ quyền lực của chính phủ.

Theo định nghĩa, tiền fiat là một loại tiền tệ không có bất kỳ giá trị nội tại nào vì nó không được hỗ trợ bởi hàng hóa vật chất và thường được làm bằng vật liệu vô giá trị hoặc có giá trị thấp (chẳng hạn như một mảnh giấy nhỏ). Mặc dù vậy, tiền fiat vẫn được chấp nhận rộng rãi như một phương tiện thanh toán.

Về cơ bản, tiền fiat có vẻ giống với tiền đang lưu hành ở mỗi quốc gia. Ví dụ như tiền Việt Nam đồng được bảo lãnh bởi chính phủ Việt Nam. Tuy nhiên, để thực sự phân biệt thuật ngữ Fiat, thì có thể nói tiền Việt Nam đồng mang đặc tính của tiền fiat. Bởi vì, tiền fiat ám chỉ rằng bất kỳ loại tiền tệ nào không có giá trị nội tại và được áp đặt bởi quyền lực của một tổ chức nào đó thì ta mới gán thêm từ “fiat”.

Bên cạnh sự chấp thuận và quy định của chính phủ, lý do chính khiến tiền pháp định được coi là hợp lệ và có giá trị trong xã hội của chúng ta là do niềm tin tập thể. Nói cách khác, giá trị fiat phụ thuộc nhiều vào một thỏa thuận tập thể mà nó có giá trị thị trường và có thể được sử dụng như một phương tiện trao đổi, với sức mua nội tại.

Do đó, việc chấp nhận tiền fiat phụ thuộc nhiều vào nghị định của chính phủ cùng với quy ước xã hội (và kỳ vọng rằng nó sẽ giữ nguyên giá trị trong tương lai). Nếu niềm tin xã hội hoặc nghị định của chính phủ bị xâm phạm, giá trị thực của đồng tiền, như một phương tiện thanh toán, sẽ nhanh chóng và giảm đi đáng kể.

Do hầu hết các loại tiền tệ fiat không được hỗ trợ bởi kim loại quý (như vàng, bạc và đồng) cũng như bất kỳ loại hàng hóa nào khác, các ngân hàng trung ương có thể gây ra những biến động lớn trong nguồn cung tiền, điều này cuối cùng có thể dẫn đến các đợt tỷ lệ lạm phát cực cao (siêu lạm phát).

Các ghi chép lịch sử cho thấy hình thức tiền giấy đầu tiên được tạo ra ở Trung Quốc vào thế kỷ 11. Triều đại nhà Tống được biết đến với việc phát hành cái gọi là Jiaozi, được coi là tiền giấy do chính phủ phát hành đầu tiên trong lịch sử. Jiaozi là một dạng tiền giấy nguyên thủy được tạo ra để thay thế những đồng tiền sắt nặng đang được sử dụng vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, triều đại Đại Nguyên kế vị mới là người thực sự áp dụng và sử dụng tiền fiat trên quy mô lớn – như một phương tiện trao đổi chủ yếu. Thời kỳ Đại Nguyên kéo dài từ năm 1271 đến năm 1368, nhưng tiền fiat tiếp tục được sử dụng bởi triều đại nhà Minh sau đó (1368-1644).