Categories
Tiền mã hóa

Bitcoin là gì? Hướng dẫn hoàn chỉnh cho người mới [Update 2022]

Bạn muốn biết tất cả những gì cần biết về Bitcoin? Tại Sharesieutoc, mình sẽ giải thích những điều cơ bản và quan trọng của Bitcoin bằng ngôn ngữ tiếng Việt đơn giản và dễ hiểu nhất. Vì vậy, ngay cả khi bạn không có kiến thức nền tảng về công nghệ, kỹ thuật thì bạn vẫn có thể hiểu tất cả mọi thứ. Nào, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về Bitcoin là gì và tại sao nó lại mang tính cánh mạng về tiền tệ như vậy.

Tóm tắt Bitcoin là gì?

Bitcoin là tiền tệ kỹ thuật số phi tập trung đầu tiên. Tất cả các giao dịch Bitcoin đều được ghi lại trên một sổ cái ảo được gọi là Blockchain, mọi người đều có thể xem được các giao dịch trong cuốn sổ này. Bitcoin cho phép bạn kiểm soát hoàn toàn tiền bạc của mình, nó không giống như các tài sản khác mà bạn sở hữu bởi các ngân hàng và chính phủ. Khi Bitcoin ngày càng phổ biến và có nhiều nơi chấp nhập nó như một phương thức thanh toán.

Nếu bạn muốn có lời giải thích chi tiết hơn về Bitcoin, hãy tiếp tục đọc, đây là những gì mình sẽ trình bày:

1. Tiền là gì?

Trước khi chúng ta nói thêm về Bitcoin, mình cần dành một chút thời gian để nói về tiền. Vậy, tiền chính xác là gì?

Về cốt lõi, tiền đại diện cho giá trị. Nếu mình làm một số công việc cho bạn, bạn cho mìnhtiền để đổi lấy giá trị mà mình đã làm cho bạn. Sau đó, mình có thể sử dụng số tiền đó để nhận thứ gì đó có giá trị từ người khác trong tương lai.

Trong suốt lịch sử, giá trị có nhiều dạng và con người đã sử dụng rất nhiều chất liệu khác nhau để biểu thị tiền. Như là muối, lúa mì, vỏ sò và tất nhiên là vàng đã được sử dụng như một phương tiện trao đổi.

Tuy nhiên, để một thứ gì đó đại diện cho giá trị, mọi người phải tin tưởng rằng nó thực sự có giá trị và sẽ có giá trị đủ lâu để họ có thể sử dụng lại giá trị đó trong tương lai.

Tiền giấy

Cho đến một trăm năm trước, chúng ta luôn tin tưởng vào một thứ vật chất nào đó để đại diện cho tiền bạc. Tuy nhiên, có điều gì đó đã xảy trong dòng lịch sử khiến cho chúng ta đã thay đổi sự tin cậy của mình từ việc tin tưởng từ MỘT SỐ VẬT CHẤT sang tin tưởng vào MỘT NGƯỜI nào đó.

Theo thời gian, mọi người cảm thấy quá cồng kềnh và bất tiện khi đi vòng quanh thế giới mà phải mang theo vàng miếng hoặc các dạng bạc, đá quý khác, vì vậy tiền giấy đã được phát minh ra.

Đây là cách tiền giấy hoạt động: một ngân hàng hoặc chính phủ sẽ đề nghị sở hữu thỏi vàng của bạn; ví dụ nó trị giá 10 triệu và đổi lại, ngân hàng đó sẽ cung cấp cho bạn chứng chỉ biên nhận, ở đây mình gọi là hóa đơn với số tiền là 10 triệu.

Những mảnh giấy này không chỉ dễ mang theo hơn nhiều, mà bạn có thể chi 10k cho một chai nước lọc và không phải cắt thỏi vàng của bạn thành một nghìn miếng. Và nếu bạn muốn lấy lại vàng của mình, bạn chỉ cần mang các hóa đơn 10 triệu trở lại ngân hàng để đổi chúng về dạng tài sản thực tế bất cứ khi nào bạn cần, trong trường hợp này là thỏi vàng, bất cứ khi nào bạn cần….

Do đó, giấy bắt đầu được sử dụng như tiền như một công cụ thiết thực và tiện lợi.

Tuy nhiên, theo thời gian, và do những thay đổi kinh tế vĩ mô, mối ràng buộc này giữa hóa đơn giấy và vàng mà nó tạo ra đã bị phá vỡ.

Để giải thích con đường dẫn tới sự sụp đổ của bản vị vàng là rất phức tạp, nhưng đủ để nói rằng các chính phủ đã nói với người dân của họ rằng chính phủ sẽ chịu trách nhiệm về giá trị của tiền giấy đó. Về cơ bản, tất cả chúng ta đề công nhận “hãy quên vàng và dùng giấy giao dịch đi”.

Vì vậy, mọi người tiếp tục giao dịch với các hóa đơn chỉ được hỗ trợ bởi lời hứa của chính phủ.

Và tại sao nó vẫn tiếp tục hoạt động? Chà, vì sự tin tưởng. Mặc dù không có hàng hóa thực sự hỗ trợ tiền giấy, mọi người vẫn tin tưởng chính phủ và đó là cách tiền fiat được tạo ra.

Tiền được làm từ vật liệu giấy, đốt là cháy. Về cơ bản nó không có giá trị gì cả, bởi vì bạn sẽ không thể đổi một tờ tiền giấy đã cháy thành một dạng tài sản khác. Nhưng chúng ta vẫn tin vào giá trị của đồng tiền vì chúng ta tin tưởng vào chính phủ, tóm lại, giá trị vật chất đó được chuyển đổi sang niềm tin vào một người nào đó.

Tiền Fiat

Fiat là một từ tiếng Latinh có nghĩa là “tiền pháp định”. Có nghĩa là vnd, đô la, hoặc euro hoặc bất kỳ loại tiền tệ nào khác có giá trị bởi vì chính phủ yêu cầu nó. Đó là cái được gọi là “đấu thầu hợp pháp” – tiền xu hoặc tiền giấy phải được chấp nhận nếu được cung cấp dưới dạng thanh toán.

Vì vậy, giá trị của đồng tiền ngày nay thực sự đến từ địa vị pháp lý được trao cho nó bởi một cơ quan trung ương, trong trường hợp này là chính phủ. Và do đó, mô hình ủy thác đã thay đổi, từ tin tưởng MỘT SỐ VẬT CHẤT sang tin tưởng MỘT SỐ NGƯỜI (trong trường hợp này là chính phủ).

Tiền Fiat có hai nhược điểm chính:

  1. Nó là tập trung – Bạn có một cơ quan trung ương kiểm soát và phát hành nó. Trong trường hợp này là chính phủ hoặc ngân hàng trung ương.
  2. Nó không bị giới hạn bởi số lượng – Chính phủ hoặc ngân hàng trung ương có thể in bao nhiêu tùy thích bất cứ khi nào họ cần và thổi phồng cung tiền trên thị trường. Vấn đề với việc in tiền là bởi vì bạn đang tràn ngập thị trường với nhiều tiền hơn, giá trị của mỗi vnd giảm xuống, vì vậy tiền của chính bạn có giá trị thấp hơn. Khi bạn thấy giá cả tăng trong suốt nhiều năm, không nhất thiết là giá tăng nhiều mà sức mua của đồng tiền của bạn đang giảm. Bạn cần nhiều vnd hơn để mua một thứ gì đó từng “tốn ít tiền hơn”.

Ví dụ thực tiễn: trong đại dịch covid gần đây, giá cả hàng hóa tăng rất cao, bởi vì hàng hóa sản xuất giảm dần trong khi đó nhiều chính phủ đã phát hành gói cứu trợ (có thể sẽ in thêm tiền), và làm tăng nguồn cung tiền nhưng hàng hóa giảm khiến cho đồng tiền mất giá. Như mình đi chợ đợt này mua cà chua, họ tính 5k một lạng. tức là nó đã tăng hơn 100% so với lúc trước chỉ khoảng ~20k một cân.


2. Chuyển đổi sang tiền kỹ thuật số

Khi tiền fiat đã có, việc chuyển sang tiền kỹ thuật số khá đơn giản. Chúng ta đã có cơ quan trung ương phát hành tiền, vậy tại sao không kiếm tiền chủ yếu từ kỹ thuật số và để cơ quan đó theo dõi xem ai sở hữu cái gì.

Ngày nay chúng ta chủ yếu sử dụng thẻ tín dụng, chuyển khoản ngân hàng, momo, ngân lượng và các hình thức tiền kỹ thuật số khác. Số lượng tiền vật chất trên thế giới hầu như không đáng kể và ngày càng ít dần theo mỗi năm trôi qua.

Vậy nếu tiền ngày nay là tiền kỹ thuật số, thì điều đó thậm chí còn hoạt động như thế nào? Ý mình là, nếu mình có một tệp đại diện cho một đô la, thì điều gì có thể ngăn cản mình sao chép nó một triệu lần và có một triệu đô la? Đây được gọi là “vấn đề chi tiêu gấp đôi “.

Giải pháp mà các ngân hàng sử dụng ngày nay là giải pháp “tập trung” – họ giữ một sổ cái trên máy tính để theo dõi ai sở hữu cái gì. Mọi người đều có một tài khoản và sổ cái này giữ một bản kiểm đếm cho từng tài khoản. Tất cả chúng ta đều tin tưởng ngân hàng và ngân hàng tin tưởng máy tính của họ, và do đó, giải pháp được tập trung vào sổ cái trong máy tính này.

Có thể bạn không biết điều này, nhưng đã có nhiều nỗ lực để tạo ra các hình thức tiền tệ kỹ thuật số thay thế, tuy nhiên không có trường hợp nào thành công trong việc giải quyết vấn đề chi tiêu gấp đôi mà không có cơ quan trung ương.


3. Tiền tập trung

Bất cứ khi nào bạn giao cho bất kỳ ai quyền kiểm soát nguồn cung tiền, bạn đang trao cho họ quyền lực to lớn và điều này tạo ra ba vấn đề chính:

Tham nhũng

Quyền lực bị lạm dụng. Khi các ngân hàng có nhiệm vụ tạo ra tiền hoặc giá trị, về cơ bản, họ kiểm soát dòng chảy giá trị trên thế giới, điều này mang lại cho họ quyền lực gần như vô hạn.

Một ví dụ nhỏ về sự lũng đoạn quyền lực có thể được nhìn thấy trong vụ bê bối của Wells Fargo, nơi các nhân viên bí mật tạo hàng triệu tài khoản ngân hàng và thẻ tín dụng trái phép để tăng nguồn thu ngân hàng mà khách hàng của họ không hề hay biết trong nhiều năm.

Quản lý yếu kém

Nếu lợi ích của cơ quan trung ương không phù hợp với những người mà cơ quan này kiểm soát, có thể xảy ra trường hợp quản lý tiền tệ kém. Ví dụ, in rất nhiều tiền để cứu một ngân hàng hoặc tổ chức nào đó khỏi sụp đổ, như những gì đã xảy ra vào năm 2008.

Vấn đề của việc in quá nhiều tiền là nó gây ra lạm phát và về cơ bản làm xói mòn giá trị đồng tiền của người dân.

Một ví dụ điển hình cho điều này là Venezuela, nơi mà chính phủ đã in quá nhiều tiền, và giá trị của nó đã giảm xuống rất nhiều, đến nỗi người ta không còn đếm tiền nữa mà thay vào đó là cân.

Kiểm soát

Về cơ bản, bạn đang trao toàn bộ quyền kiểm soát tiền của mình cho chính phủ hoặc ngân hàng. Tại bất kỳ thời điểm nào, chính phủ có thể quyết định đóng băng tài khoản của bạn và từ chối bạn truy cập vào quỹ của mình. Ngay cả khi bạn chỉ sử dụng tiền mặt cứng lạnh, chính phủ có thể hủy bỏ tình trạng hợp pháp của đồng tiền của bạn như đã được thực hiện ở Ấn Độ một vài năm trước .

Đây là tình trạng của mọi thứ cho đến năm 2009. Tạo ra một giải pháp thay thế cho hệ thống tiền tệ hiện tại dường như là một nguyên nhân thất bại. Nhưng rồi mọi thứ đã thay đổi…


4. Bitcoin là gì?

Vào tháng 10 năm 2008, một tài liệu được xuất bản trực tuyến bởi một chàng trai tự xưng là Satoshi Nakamoto. Tài liệu, còn được gọi là whitepaper (sách trắng), đã đề xuất một cách tạo ra một hệ thống cho một loại tiền tệ phi tập trung được gọi là Bitcoin.

Hệ thống này tuyên bố tạo ra tiền kỹ thuật số giải quyết vấn đề chi tiêu gấp đôi mà không cần cơ quan trung ương. Về cốt lõi, Bitcoin là một sổ cái minh bạch không có cơ quan trung ương, nhưng cụm từ khó hiểu này thậm chí có nghĩa là gì?

Vâng, hãy so sánh Bitcoin với ngân hàng. Vì hầu hết tiền ngày nay đã là tiền kỹ thuật số, nên về cơ bản, ngân hàng quản lý sổ cái số dư và giao dịch của riêng mình. Tuy nhiên sổ cái của ngân hàng không minh bạch và nó được lưu trữ trên máy tính chính của ngân hàng. Bạn không thể lén xem sổ cái của ngân hàng và chỉ có ngân hàng mới có toàn quyền kiểm soát nó.

Mặt khác, Bitcoin là một sổ cái minh bạch. Bất cứ lúc nào tôi cũng có thể lén nhìn vào sổ cái và xem tất cả các giao dịch và số dư đang diễn ra. Điều duy nhất bạn không thể tìm ra là ai sở hữu những số dư này và ai đứng sau mỗi giao dịch.

Điều này có nghĩa là Bitcoin là giả ẩn danh – mọi thứ đều mở, minh bạch và có thể theo dõi được nhưng bạn vẫn không thể biết ai đang gửi cái gì cho ai.

Hãy giải thích điều này bằng một ví dụ. Trước khi bạn có thể thấy các hàng nhất định từ sổ cái của Bitcoin. Chúng ta có thể thấy rằng một địa chỉ Bitcoin nhất định đã gửi 10.000 Bitcoin đến một địa chỉ Bitcoin khác vào tháng 5 năm 2010.

Lịch sử giao dịch Bitcoin đầu tiên trên cuốn sổ cái
Lịch sử giao dịch đầu tiên của Bitcoin

Giao dịch cụ thể này là giao dịch mua đầu tiên được thực hiện bằng Bitcoin và nó đã được sử dụng để mua 2 chiếc bánh pizza bởi một người tên Laszlo. Laszlo đã xuất bản một bài đăng vào năm 2010 yêu cầu ai đó bán cho anh ta 2 chiếc bánh pizza để đổi lấy 10.000 Bitcoin. Chà, ai đó đã làm vậy, và bây giờ giá của hai chiếc Pizza này trị giá hơn 100 triệu đô la ngày nay.

Bitcoin là phi tập trung

Không có một máy tính nào giữ sổ cái. Với Bitcoin, mọi máy tính tham gia vào hệ thống cũng đang giữ một bản sao của sổ cái, còn được gọi là Blockchain. Vì vậy, nếu bạn muốn đánh sập hệ thống hoặc hack sổ cái, bạn sẽ phải gỡ xuống hàng nghìn máy tính đang giữ một bản sao của nó và liên tục cập nhật nó.

Bitcoin là kỹ thuật số

Điều này có nghĩa là không có gì vật lý mà bạn có thể chạm vào trong Bitcoin. Không có đồng tiền thực tế, chỉ có các hàng giao dịch và số dư. Khi bạn “sở hữu” Bitcoin, điều đó có nghĩa là bạn có quyền truy cập vào một bản ghi địa chỉ Bitcoin cụ thể trong sổ cái và gửi tiền từ đó đến một địa chỉ khác.

Tại sao Bitcoin lại là tin tức lớn như vậy?

Lần đầu tiên kể từ khi tiền kỹ thuật số ra đời, chúng ta hiện có một giải pháp thay thế cho hệ thống hiện tại. Bitcoin là một dạng tiền mà không chính phủ hay ngân hàng nào có thể kiểm soát được.

Hãy nghĩ về thời điểm trước khi có Internet, luồng thông tin tập trung như thế nào. Về cơ bản, nếu bạn muốn có thông tin, bạn có thể lấy nó từ một số người chơi lớn như New York Times, The Washington Post và những người khác giống như họ.

Ngày nay, nhờ có Internet, thông tin được phân cấp và bạn có thể giao tiếp và tiêu thụ kiến ​​thức từ khắp nơi trên thế giới chỉ bằng một nút bấm. Bitcoin là Internet của tiền – nó cung cấp một giải pháp phi tập trung cho tiền.


5. Bitcoin so với ngân hàng

Đây là lý do tại sao Bitcoin khác với hệ thống ngân hàng hiện tại.

Hoàn toàn kiểm soát tiền của bạn

Với Bitcoin, bạn và một mình bạn có thể truy cập tiền của mình. Không có chính phủ hoặc ngân hàng nào có thể quyết định đóng băng tài khoản của bạn hoặc tịch thu tài sản của bạn.

Cắt giảm người trung gian

Điều này có nghĩa là trong nhiều trường hợp, Bitcoin được sử dụng rẻ hơn so với chuyển khoản ngân hàng hoặc lệnh chuyển tiền truyền thống. Ngoài ra, không giống như tiền tệ fiat, Bitcoin được thiết kế để trở thành kỹ thuật số về bản chất, điều này có nghĩa là bạn có thể thêm các lớp lập trình bổ sung lên trên nó và biến nó thành “tiền thông minh”, nhưng còn nhiều hơn thế nữa trong các bài viết sau.

Miễn phí cho tất cả

Bitcoin mở ra thương mại kỹ thuật số cho 2,5 tỷ người trên khắp thế giới, những người không có quyền truy cập vào hệ thống ngân hàng hiện tại. Những người này không có ngân hàng hoặc thiếu ngân hàng do nơi họ sống và thực tế họ được sinh ra.

Tuy nhiên ngày nay, với một chiếc điện thoại di động và một cú nhấp chuột, họ có thể bắt đầu giao dịch bằng Bitcoin mà không cần xin phép.


6. Câu hỏi thường gặp

Bitcoin ở Việt Nam thế nào?

Bitcoin tại Việt Nam hiện không được chấp nhận là dạng dạng tài sản thanh toán hoặc lưu thông dưới bất kỳ dạng hình thức nào. Chính phủ cũng chưa có bất kỳ hành động pháp lý hoặc quy định cụ thể nào về tiền mã hóa và Bitcoin. Vì thế, bạn không nên mua bán hoặc trao đổi (thanh toán) tài sản bằng Bitcoin với người khác.

Ai chấp nhận Bitcoin?

Ngày nay, có một số thương nhân trực tuyến và ngoại tuyến chấp nhận Bitcoin . Bạn có thể đặt vé máy bay hoặc đặt khách sạn bằng Bitcoin nếu muốn. Thậm chí còn có thẻ ghi nợ Bitcoin cho phép bạn thanh toán tại hầu hết mọi cửa hàng bằng số dư Bitcoin của bạn. Tuy nhiên, con đường để được đa số công chúng chấp nhận vẫn còn dài. Một trong số cài tên chấp nhận Bitcoin là hình thức thanh toán:

  • WordPress
  • Namecheap
  • Microsoft
  • Computers
  • Archive.org
  • Bitpay
  • Bitspend.net

Bitcoin hoạt động như thế nào?

Tóm lại, Bitcoin hoạt động thông qua việc cập nhật sổ cái các giao dịch (hay còn gọi là Blockchain). Mỗi máy tính tham gia vào mạng Bitcoin đều giữ một bản sao của sổ cái này và xác minh mọi giao dịch đi qua nó.

Nó giống như chúng ta đang theo dõi nhau và mỗi giao dịch mới được thông báo cho mọi người để họ có thể cập nhật bản sao sổ cái của riêng mình. Nếu bạn muốn có lời giải thích chi tiết với các ví dụ về cách Bitcoin hoạt động, hãy xem bài đăng của mình về khai thác Bitcoin.

Tại sao Bitcoin có giá trị và nó được xác định như thế nào?

Bitcoin có giá trị đơn giản vì mọi người sẵn sàng đổi tiền để lấy nó. Có nghĩa là ai đó thấy nó có giá trị và quyết định mua nó từ người khác. Vào thời điểm chính xác đó, Bitcoin đã tăng giá trị.

Bất cứ khi nào mọi người đề cập đến “giá” của Bitcoin, họ thực sự đang đề cập đến giá của giao dịch cuối cùng được thực hiện trên một nền tảng giao dịch cụ thể (ví dụ: Bitstamp, Binance, Coinbase).

Không giống như đô la Mỹ, không có giá Bitcoin toàn cầu duy nhất mà tất cả mọi người đều tuân theo. Ví dụ: giá của Bitcoin ở một số quốc gia nhất định có thể khác với giá của nó ở Mỹ, vì các sàn giao dịch lớn ở các quốc gia này bao gồm các giao dịch khác nhau.

Nói chung, khi càng nhiều người muốn mua Bitcoin (tức là nhu cầu tăng) thì giá trị của Bitcoin sẽ tăng lên.

Nếu ít người muốn mua Bitcoin hơn (tức là nhu cầu giảm), thì họ sẽ không sẵn sàng trả giá cao để sở hữu nó. Trong trường hợp đó, giá trị của Bitcoin sẽ giảm xuống.

Bitcoin có thể được chuyển đổi thành tiền mặt không?

Có. Một số trang web như HodlHodl sẽ cho phép bạn tìm người bán Bitcoin chấp nhận tiền mặt. Ngoài ra, có các máy ATM Bitcoin chấp nhận các hóa đơn và phân phối Bitcoin để đổi lại.

Nếu bạn đang muốn chuyển đổi Bitcoin sang tiền tệ fiat nhưng không nhất thiết phải là tiền mặt (tức là tiền xu và hóa đơn), bạn có thể tìm thấy nhiều sàn giao dịch Bitcoin đáng tin cậy trực tuyến.

Làm cách nào để mua Bitcoin?

  1. Nhận ví Bitcoin
  2. Tìm một sàn giao dịch Bitcoin
  3. Đăng ký và xác minh danh tính của bạn
  4. Gửi tiền vào sàn giao dịch
  5. Giao dịch tiền của bạn cho Bitcoin
  6. Rút Bitcoin về ví của bạn

Đó là nó! Nếu bạn muốn có hướng dẫn chi tiết về quy trình, hãy xem hướng dẫn mua Bitcoin của mình .


7. Tổng kết

Xin chúc mừng, bây giờ bạn biết nhiều hơn về Bitcoin hơn 99% những người xung quanh bạn! Điều đó không quá khó, phải không? Như bạn có thể thấy, trên tất cả, Bitcoin được thiết kế với một điều tâm niệm: Cung cấp cho bạn một cách an toàn và riêng tư để giành lại quyền kiểm soát đối với tiền của bạn.

Nếu bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về cách Bitcoin hoạt động, có các bài đăng bổ sung về khai thác Bitcoin, ví Bitcoin, cách mua Bitcoin và hơn thế nữa. Cuộc cách mạng tiền tệ bắt đầu vào năm 2009 và ngày nay chúng ta đang thấy nó đổi tiền như chúng ta đã biết.

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc ý kiến ​​bổ sung, chỉ cần để lại chúng trong phần bình luận bên dưới.